Yapay zekânın öncülerinden, 78 yaşındaki bilgisayar bilimci Geoffrey Hinton, The Guardian’a verdiği röportajda teknolojinin geleceğine ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Yapay sinir ağları alanındaki çalışmalarıyla modern yapay zekânın temellerini atan Hinton, insanlığın bu teknolojiyi geliştirmemiş olmasının daha iyi bir seçenek olarak ortaya çıkabileceğini belirtti.
Hinton, yapay zekânın insanlık için olağanüstü bir gelecek yaratma potansiyeline sahip olduğunu ancak kontrol edilemeyen gelişmelerin büyük toplumsal ve ekonomik krizlere neden olabileceğini vurguladı
Çernobil benzetmesi: Elektrik ve bankacılık sistemleri çökebilir
Hinton’ın en dikkat çekici uyarısı, yapay zekâ kaynaklı büyük bir teknolojik felaket olasılığına ilişkin oldu.
Ünlü bilim insanı, 2026’nın son aylarında veya 2027’de, yapay zekânın kullanıldığı bir saldırının elektrik üretim sistemlerinde geniş çaplı kesintilere neden olabileceğini söyledi. Bir başka olasılık olarak finans sisteminin bir hafta boyunca çalışamaz hâle gelmesini gösterdi.
Bu tür bir olayın, 1986’daki Çernobil nükleer felaketine benzer biçimde, kamuoyunun ve siyasi liderlerin teknolojiye ilişkin riskleri ciddiye almasını sağlayabileceğini savundu.
Hinton’ın benzetmesi nükleer bir kazanın yaşanacağı anlamına gelmiyor. Bilim insanı, kritik altyapıların zarar görebileceği büyük bir teknolojik krizden söz ediyor.
Teknoloji devlerinin yöneticilerine sert eleştiri
Hinton, yapay zekâ sektörünün önde gelen şirketlerini de eleştirdi.
OpenAI CEO’su Sam Altman, Meta CEO’su Mark Zuckerberg ve Elon Musk’ın teknolojinin taşıdığı risklerin farkında olduklarını ancak ticari kazançları önceliklendirdiklerini düşündüğünü söyledi.
Özellikle Altman’a güvenmediğini belirten Hinton, gelişmiş yapay zekâ modellerinin yeterli güvenlik değerlendirmelerinden geçirilmeden piyasaya sunulmasını tehlikeli bulduğunu ifade etti.
Bu değerlendirmeler Hinton’ın kişisel görüşlerini yansıtıyor. Altman ise daha önce yaptığı açıklamalarda OpenAI’ın teknolojinin taşıdığı sorumluluğun büyüklüğünün farkında olduğunu savunmuştu.
Önümüzdeki 10 yıl belirleyici olabilir
Hinton’a göre insanlık, önümüzdeki 10 yıl içinde yapay zekânın risklerini yönetip yönetemeyeceğini büyük ölçüde anlayacak.
Teknolojinin doğru kullanılması hâlinde üretkenlikte büyük artışlar ve yaygın refah sağlanabileceğini belirten bilim insanı, başarısızlık durumunda ise gelir eşitsizliğinin derinleşebileceğini, kitlesel işsizliğin ortaya çıkabileceğini ve toplumsal yapının ciddi biçimde sarsılabileceğini söyledi.
Yapay zekâ için ilaç sektöründeki gibi denetim istedi
Hinton, gelişmiş yapay zekâ modellerinin piyasaya sürülmeden önce bağımsız kuruluşlar tarafından test edilmesini önerdi.
ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) ilaçlara uyguladığı onay sistemini örnek gösteren bilim insanı, teknoloji şirketlerinin geliştirdikleri modellerin yararlarının olası zararlarından ağır bastığını bilimsel verilerle kanıtlaması gerektiğini savundu.
Hinton’a göre zarar ortaya çıktıktan sonra şirketlere dava açılması yeterli bir güvenlik yaklaşımı değil.
Geoffrey Hinton kimdir?
1947’de Londra’da doğan Geoffrey Hinton, yapay sinir ağları ve derin öğrenme alanındaki öncü çalışmalarıyla tanınıyor.
Uzun yıllar Toronto Üniversitesi’nde araştırmalar yürüten Hinton, yapay zekânın bugünkü gelişimini mümkün kılan bilimsel çalışmalarda önemli rol oynadı.
2023 yılında Google’daki görevinden ayrılarak yapay zekânın riskleri hakkında daha özgür konuşmak istediğini açıkladı. 2024’te John Hopfield ile birlikte Nobel Fizik Ödülü’ne layık görüldü.
Bütün uyarılarına rağmen Hinton, insanlığın teknolojinin kontrolünü koruyabileceğine ilişkin umudunu tamamen kaybetmiş değil. Ancak bunun gerçekleşmesi için hükümetlerin, bilim insanlarının ve teknoloji şirketlerinin çok daha kapsamlı bir güvenlik çalışması yürütmesi gerektiğini düşünüyor.
Kaynak: The Guardian, Robert Booth, 3 Kasım 2026.
