Yapay zekâ yarışının en büyük maliyet kalemlerinden biri olan veri merkezi yatırımları Avrupa’da hızlanıyor. Google, bu yarıştaki en büyük Avrupa hamlesi için Finlandiya’yı seçti.
Şirket, önümüzdeki iki yılda ülkenin dijital ve yapay zekâ altyapısına en az 13 milyar euro yatırım yapacak. Google bunu Avrupa’da tek seferde açıkladığı bugüne kadarki en büyük yatırım olarak tanımlıyor.
Yatırım; Hamina’daki mevcut veri merkezi faaliyetlerinin yanı sıra Kajaani, Muhos ve Vaala bölgelerindeki yeni veri merkezi ve destek altyapılarını kapsayacak. Google, artan kapasitenin Search ve Maps’in yanı sıra Gemini gibi yapay zekâ hizmetlerinin büyüyen işlem ihtiyacını karşılayacağını belirtiyor.
37 bin kişilik istihdam etkisi
Yatırımın ekonomik boyutu da dikkat çekici.
Google’ın hesaplamasına göre 2027 ve 2028’deki ilk inşaat döneminde Finlandiya genelinde 37 binden fazla istihdamın desteklenmesi ve yatırımın ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasına yılda yaklaşık 3,6 milyar euro katkıda bulunması bekleniyor.
Tesisler tamamen faaliyete geçtiğinde ise mühendislik ve teknik operasyonlardan güvenlik, yemek ve tesis yönetimine kadar farklı alanlarda binlerce kalıcı işin desteklenmesi öngörülüyor.
Google ayrıca Hamina, Kajaani, Muhos ve Vaala’daki yerel programlara önümüzdeki dört yılda 31 milyon euro ayıracak. Program kapsamında 4 bin 400’den fazla çalışana yapay zekâ becerileri eğitimi verilmesi ve 100 Finlandiyalı öğrenci için veri merkezi alanında yeni eğitim olanakları oluşturulması planlanıyor.
Yapay zekânın enerji ihtiyacı için nükleer anlaşma
13 milyar euroluk yatırımın önemli bir bölümünü enerji oluşturuyor. Veri merkezleri ve özellikle yapay zekâ sistemleri çok yüksek miktarda elektrik tüketiyor.
Google bu ihtiyacı karşılamak amacıyla Finlandiyalı enerji şirketi Fortum ile Loviisa Nükleer Santrali’nin ömrünün uzatılmasını destekleyen uzun vadeli bir enerji anlaşması imzaladı.
Google’a göre anlaşma, santralin 2050’ye kadar faaliyet göstermesi için gereken yatırımlara finansal güvence sağlayacak. Loviisa bugün Finlandiya’nın elektrik arzının yaklaşık yüzde 10’unu karşılıyor.
Google ve Fortum ayrıca Loviisa’da gelecekte yeni nükleer reaktörler geliştirilmesine yönelik olası iş birliklerini de değerlendirecek.
Rüzgâr ve 94 MW’lık batarya
Enerji stratejisi nükleerle sınırlı değil.
Google, Finlandiya’daki kara tipi rüzgâr enerjisi anlaşmalarının toplam kapasitesini 629 MW’a çıkaracak iki yeni projeyi destekliyor.
Kajaani yakınlarında kurulması planlanan 94 MW’lık batarya sistemi ise elektrik şebekesindeki dalgalanmaları dengelemek için kullanılacak. Sistemin 2027’nin sonlarında faaliyete geçmesi hedefleniyor.
Finlandiya neden seçildi?
Google’ın Finlandiya’daki geçmişi 15 yılı aşıyor. Şirket 2009’da Hamina’daki eski bir kâğıt fabrikasını satın almış ve tesisi veri merkezine dönüştürmüştü.
Hamina veri merkezinin en dikkat çekici özelliklerinden biri, soğutma için deniz suyundan yararlanması. Tesisten çıkan ısının bölgesel ısıtma sistemine aktarılması için de proje yürütülüyor; sistemin Hamina’nın yıllık bölgesel ısı ihtiyacının yaklaşık yüzde 80’ini karşılayabilecek şekilde tasarlandığı belirtiliyor.
Yeni veri merkezleri için kuzey ve orta Finlandiya’nın seçilmesinde ise mevcut elektrik şebekesi, karbonsuz enerji kaynaklarına erişim ve yeni enerji üretiminin artırılabilmesi etkili oldu.
Yapay zekâ yarışı artık altyapı yarışı
Google’ın 13 milyar euroluk yatırımı, küresel yapay zekâ rekabetinin yalnızca daha güçlü modeller geliştirmekten ibaret olmadığını bir kez daha gösteriyor.
Gemini gibi sistemlerin büyümesi daha fazla işlem gücü, daha büyük veri merkezleri ve kesintisiz enerji gerektiriyor. Bu nedenle teknoloji şirketlerinin rekabeti giderek çip + veri merkezi + enerji üçgenine taşınıyor.
Google’ın Finlandiya hamlesi de şirketin Avrupa’daki yapay zekâ kapasitesini büyütürken ihtiyaç duyacağı enerji altyapısını aynı anda güvence altına alma stratejisinin en büyük örneklerinden biri haline geliyor.
