Dünya atmosferinin üst katmanlarında, yanarak yok olan meteorların geride bıraktığı metal parçacıklarından oluşan ince tabakalar bulunuyor. Sporadic-E olarak adlandırılan bu yapılar, bazı durumlarda radyo sinyallerini beklenmedik biçimde etkileyebiliyor.
NASA, 2 Eylül’de açıkladığı yeni araştırmada bu katmanların sanılandan daha karmaşık bir yapıya sahip olduğunun ortaya çıktığını bildirdi.
Beş ölçüm cihazı aynı bulutun içine girdi
Veriler NASA’nın SEED (Sporadic-E ElectroDynamics) görevi kapsamında gerçekleştirilen sondaj roketi uçuşundan elde edildi.
Roketten ayrılan beş ölçüm cihazı aynı sporadic-E tabakasının farklı bölgelerinden geçerek elektrik ve manyetik alanları, iyonları ve elektronları eş zamanlı olarak ölçtü.
Araştırmacılar böylece bu yapıların içerisindeki değişimleri ilk kez birden fazla noktadan aynı anda inceleyebildi.
Haberleşmeyi etkileyebiliyor
İyonosfer radyo iletişimi açısından kritik öneme sahip. Sporadic-E tabakaları belirli frekanslardaki radyo dalgalarını yansıtabiliyor veya normalde ulaşmaları beklenmeyen bölgelere yönlendirebiliyor.
Yeni ölçümler, gelecekte radyo haberleşmesini etkileyen iyonosfer olaylarının daha iyi tahmin edilmesine katkı sağlayabilir.
NASA’nın SEED görevinin ikinci roketi Haziran 2025’te Marshall Adaları’ndan fırlatılmış ve aktif bir sporadic-E katmanının içinden geçmişti. Yeni açıklanan sonuçlar bu görev sırasında toplanan verilerin analizine dayanıyor.
Kaynak: NASA
