NASA, Ay’a yapılacak görevler için dayanıklı bataryalar üzerinde çalışıyor.
Ay’ın Aşırı Soğuk Koşulları İçin Çözüm
NASA araştırmacıları, Ay’ın Güney Kutbu’nda yaşanacak aşırı soğuk koşullara uygun bataryalar geliştirmek için çalışıyor. Bu bataryaların, gece sıcaklıklarının -200 Santigrat dereceye kadar düştüğü bu bölgedeki zorlu şartlarda çalışabilmesi gerekiyor.
SPEARS (Aşırı Ortam Adaptasyonu ve Uzayda Dayanıklılık için Katı Güç) adlı proje, NASA’nın Artemis kampanyası çerçevesinde insanlığın Ay’da sürdürülebilir bir varlığını sağlamak amacıyla önemli bir araç sunmayı hedefliyor. Projenin baş araştırmacısı Donald Dornbusch, “Bataryalar, günlük hayatımızda önemli bir yere sahip ve Ay’da da güvenilir bir şekilde çalışmaları gerekecek,” dedi.
Geleneksel Bataryaların Sınırlamaları
Geleneksel lityum iyon bataryalar, sıvı elektrolitlere bağımlıdır ve bu durum, Ay’ın soğuk gecelerinde donma riski taşır. SPEARS bataryaları ise sıvı yerine katı seramik veya polimer bazlı malzemeler kullanarak bu sorunu çözmeyi amaçlıyor. Bu sayede, bataryalar hem aşırı sıcaklarda hem de soğuklarda çalışabilecek.
NASA Langley Araştırma Merkezi’nde gerçekleştirilen son termal vakum testlerinde, prototip batarya hücreleri -60 Santigrat dereceye kadar başarılı bir şekilde çalıştı. Yi Lin, SPEARS projesinin test lideri, “Bu hücrelerin -80 Santigrat dereceye kadar çalışabileceğini ilk kez kanıtladık,” dedi.
Uzun Süreli Kullanım ve Güvenilirlik
SPEARS bataryalarının, Ay’daki sıcaklık dalgalanmalarına dayanabilmesi gerekiyor. Yapılan termal vakum testlerinde, bataryalar 100 Santigrat dereceden -170 Santigrat dereceye kadar olan sıcaklıklara maruz kaldıklarında zarar görmedi. Bu bataryalar, aşırı soğuk sonrasında çalışmaya başlamak için küçük ısıtıcılar kullanacak ve bu sayede ağır termal yönetim sistemlerine olan ihtiyacı azaltacak.
Potansiyel Uygulamalar
SPEARS projesi ile geliştirilen katı bataryaların uygulama alanları oldukça geniş. Bu bataryalar, Ay’daki gölgeli kraterlerde çalışacak küçük aletlerden, astronotlar için acil güç paketlerine kadar birçok alanda kullanılabilir. Ayrıca, uzun süreli bilimsel araçlar için de enerji çözümleri sunabilir.
Proje, 2026 yılında NASA’nın Gelişmiş Araştırma ve Teknoloji bölümü tarafından finanse edilmeye başlandı. NASA’nın Ames Araştırma Merkezi, SPEARS bataryalarını uzay ortamında test etmek için gerekli uçuş donanımını geliştirmeye yönelik çalışmalar yapıyor.
